TB-500 nedir? Timozin beta-4 ile farkı, kanıt ve riskler

TB-500, doğal timozin beta-4 proteininin 17–23. amino asitlerini taşıyan, ucu asetillenmiş 7 amino asitlik sentetik bir parçadır. FDA'nın 2026 incelemesinde TB-500'ün insana verildiği tek bir çalışma bulunamadı. İnsan çalışmaları tam boy timozin beta-4 ile yapıldı. Türkiye'de ruhsatlı ürün yok; WADA her zaman yasaklıyor.

TB-500 nedir?

TB-500, timozin beta-4 (Tβ4) adlı 43 amino asitlik doğal proteinin bir parçasıdır. FDA'ya göre bugün TB-500 denince Tβ4'ün 17–23. amino asitleri ve ucuna eklenmiş bir asetil grubu anlaşılıyor.

Bu dizi, Tβ4'ün aktine, yani hücre iskeletini kuran proteine bağlanan bölgesini içerir. Hücre göçü ve yara iyileşmesiyle ilişkilendirilen bölge budur.

TB-500, 2011'de at ve tazı yarışlarında performans için pazarlanan veteriner bir ürün olarak ortaya çıktı. Doping laboratuvarları 2012'de bu üründeki etken parçayı tanımladı.

TB-500 ile thymosin beta 4 aynı şey mi?

Hayır. Tβ4 vücutta neredeyse tüm hücrelerde bulunan, kanda, tükürükte ve gözyaşında da ölçülen tam boy bir proteindir. TB-500 ise onun yalnız 7 amino asitlik parçasıdır.

Satış sitelerinde iki terim sık sık birbirinin yerine kullanılıyor. FDA, ikisinin aynı madde olmadığını açıkça yazıyor. Bu yüzden Tβ4 ile elde edilen sonuçlar TB-500'e aktarılamaz.

TB-500 ne işe yarar? Araştırmalar ne diyor

TB-500 için insanda klinik çalışma, vaka bildirimi veya farmakokinetik veri yok. FDA'nın 2026 taramasında TB-500'ün herhangi bir hastalık için insana verildiği bir yayın bulunamadı; hayvan verisi de çok sınırlı.

İnsan verisi tam boy Tβ4'e aittir ve sonuçları karışıktır. Göz damlası, deri ülseri ve kalp krizi alanlarında küçük kontrollü çalışmalar yapıldı.

• Hayvan ve hücre verisi: Asetil grubu olmayan LKKTETQ dizisi yaşlı farelerde deri yarasının kapanmasını hızlandırdı. TB-500'ün kendisi ise hücre kültüründe yara kapanmasını artırmadı; canlı hayvanda yara iyileşmesini test eden çalışma bulunamadı.
• Kuru göz (2015): 72 kişilik faz 2 çalışmada iki birincil hedefte plaseboya göre anlamlı fark çıkmadı; bazı ikincil ölçütler anlamlıydı.
• Nörotrofik keratopati (faz 3, 2022): 4. haftada tam iyileşme Tβ4 grubunda 10 hastanın 6'sında, plasebo grubunda 8 hastanın 1'inde görüldü; fark istatistik eşiğine ulaşmadı.
• Toplardamar ülseri (2010): 73 hastalık faz 2 çalışmada güvenlik plaseboya benzerdi; etkinlik yalnız olası bir eğilim olarak raporlandı.
• Kalp krizi (2025): Rekombinant Tβ4 ile 96 hastalık randomize çalışmada genel analizde enfarktüs alanı farkı anlamlı değildi. Erken doz alan alt grupta azalma bildirildi.
• Damar yolu güvenliği (2010): 40 sağlıklı gönüllüde Tβ4'ün tek ve tekrarlanan dozları iyi tolere edildi.

TB-500 nasıl kullanılır?

TB-500'ün onaylı bir kullanım şekli ve insanda belirlenmiş bir dozu yok; bu sayfada doz, süre veya enjeksiyon tarifi verilmez. İnsanda emilimi, vücuttan atılımı ve doz-yanıt ilişkisi hiç ölçülmedi.

TB-500'ün atlarda ve laboratuvarda insan dokusu örneklerinde nasıl parçalandığı, doping testleri geliştirmek amacıyla incelendi. Bu çalışmalar tedavi etkisini ölçmez.

FDA, ABD'de TB-500 hazırlayan bir eczane bulamadı; ürünler çoğunlukla 'yalnız araştırma amaçlı' etiketiyle satılıyor. Evde flakon hazırlamanın riskleri peptit sulandırma rehberinde anlatılıyor.

• İnsanda güvenli bir doz olup olmadığı bilinmiyor.
• Deri altına veya kas içine verildiğinde kana ne kadar geçtiği bilinmiyor.
• Tekrarlanan kullanımın bağışıklık sistemi ve tümör riski üzerindeki etkisi bilinmiyor.
• Satılan flakonların gerçekten Ac-LKKTETQ içerip içermediği çoğu zaman bilinmiyor.

TB-500 yasal mı? ABD'de 2026 FDA kurulu oylaması

TB-500 onaylı bir ilaç değil. FDA'nın taradığı ABD, AB ve 10 ülkede TB-500 içeren onaylı ürün yok. FDA daha önce onu 'önemli güvenlik riski taşıyabilecek' maddeler (Kategori 2) arasında saymıştı; başvuru geri çekilince madde bu listeden çıktı.

FDA, 23 Temmuz 2026'daki danışma kurulunda TB-500'ün eczane hazırlaması listesine eklenmemesini önerdi. Kurul 8'e 6 oyla (1 çekimser) tersi yönde tavsiye verdi.

Tavsiye bağlayıcı değil; kural süreci tamamlanmadan ABD'de de eczanede hazırlanamıyor. BPC-157 ile farkları BPC-157 ve TB-500 karşılaştırmasında anlatılıyor.

TB-500 yan etkileri ve zararları

TB-500'ün insandaki yan etkileri bilinmiyor, çünkü hiç ölçülmedi. FDA'nın yan etki sisteminde Mart 2025'e kadar TB-500 bildirimi çıkmadı; bu, güvenli olduğu anlamına gelmez.

BPC-157 ile karışım içeren 'araştırma amaçlı' bir üründen sonra ciltte ve diş etinde koyulaşma bildirildi. İki peptit birlikte olduğu için sorumlu madde belirlenemedi.

• Bağışıklık tepkisi: FDA'ya göre enjeksiyonla verilen peptitler kümelenme ve yan ürünler nedeniyle bağışıklık tepkisi doğurabilir; TB-500 için bu hiç test edilmedi.
• Ürün kalitesi: FDA'ya sunulan belgelerde yan ürün, kümelenme, mikrobik kalite ve endotoksin testlerine dair bilgi eksikti.
• Kanser riski: Bu dizinin yeni damar oluşumunu uyarabildiği bildiriliyor; FDA ise TB-500 için hayvan toksisite ve kanser çalışması bulamadı.
• Doping: Sporcu için pozitif test riski; ayrıntılar peptitler ve doping rehberinde.

Kimler dikkat etmeli?

• Gebelik ve emzirme
• Aktif kanser veya kanser öyküsü
• 18 yaş altı
• Lisanslı sporcular

Doping (WADA): WADA 2026 Yasaklı Listesi'nde S2.3 (büyüme faktörleri ve modülatörleri) altında 'timozin-β4 ve türevleri, ör. TB-500' olarak adıyla geçiyor; yarışma içinde ve dışında her zaman yasak.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. FDA Briefing Document: TB-500 (Pharmacy Compounding Advisory Committee, 23–24 Temmuz 2026)
2. FDA, Önemli güvenlik riski taşıyabilecek bulk maddeler (Kategori 2 ve geri çekilenler)
3. AJMC, FDA Panel Backs 6 Peptides for Compounding (Temmuz 2026 oylama sonuçları)
4. Ho EN ve ark. J Chromatogr A 2012 (atlarda TB-500 doping analizi)
5. Sosne G ve ark. Clin Ophthalmol 2015 (kuru göz, faz 2)
6. Sosne G ve ark. Int J Mol Sci 2022 (nörotrofik keratopati, faz 3)
7. Guarnera G ve ark. Ann N Y Acad Sci 2010 (toplardamar ülseri, faz 2)
8. Zhang Y ve ark. Cardiovasc Res 2025 (rekombinant Tβ4, kalp krizi)
9. Ruff D ve ark. Ann N Y Acad Sci 2010 (damar yolu Tβ4, faz 1)
10. WADA 2026 Yasaklı Listesi