Semaglutid: Ozempic, Wegovy ve Rybelsus nedir?

Semaglutid, bağırsak hormonu GLP-1'i taklit eden bir peptit ilaçtır. Türkiye'de üç markayla ruhsatlıdır: Ozempic ve Rybelsus tip 2 diyabette, Wegovy kilo yönetiminde kullanılır. Wegovy'nin 68 haftalık STEP 1 çalışmasında ortalama kilo kaybı %14,9 oldu. İlaç beyaz reçeteyle eczaneden alınır, SGK ödemez.

Ozempic nedir, ne işe yarar?

Ozempic, etken maddesi semaglutid olan ve haftada bir deri altına yapılan bir iğnedir. Türkiye'deki kısa ürün bilgisine (KÜB) göre, kontrolsüz tip 2 diyabeti olan yetişkinlerde diyet ve egzersize ek olarak kullanılır. Tip 2 diyabetle birlikte kalp-damar hastalığı olanlarda kalp-damar olay riskini azaltma endikasyonu da vardır.

Semaglutid bir GLP-1 reseptör agonistidir, yani bağırsak hormonu GLP-1'i taklit eden ilaçtır. İnsan GLP-1'iyle %94 aynı diziye sahiptir ve yarılanma ömrü yaklaşık bir haftadır. Tokluk hissini artırır, açlığı ve enerji alımını azaltır.

Ozempic ile Wegovy farkı ne? Semaglutid içeren ilaçlar

Ozempic, Wegovy ve Rybelsus aynı etken maddeyi içerir. Fark endikasyonda, dozda ve formdadır.

Ozempic'in yalnız kilo vermek için kullanılması ruhsat dışı kullanımdır ve kararı hekim verir. Markalar arasındaki farklar için Ozempic mi Mounjaro mu ve Saxenda mı Ozempic mi karşılaştırmalarına bakın.

• Ozempic: Tip 2 diyabet için haftalık iğne. Türkiye KÜB'üne göre haftalık doz 1 mg'ı geçmez; 0,25 mg'lık kalem 4 doz içerir.
• Wegovy: Kilo yönetimi için haftalık iğne. Vücut kitle indeksi (VKİ) 30 ve üstü olan ya da kiloyla ilişkili bir hastalıkla birlikte 27–30 arasında olan yetişkinlerde kullanılır. İdame dozu haftada 2,4 mg'dır; 0,25 mg ve 2,4 mg kalemler 4'er doz içerir.
• Rybelsus: Tip 2 diyabette ağızdan alınan semaglutid tableti. Türkiye'de 3, 7 ve 14 mg tabletleri ruhsatlıdır.

Wegovy etkisi nedir? Araştırmalar ne diyor

Kilo etkisi büyük randomize çalışmalarla gösterildi; sonuçlar diyet ve hareketle birlikte elde edildi ve kişiye göre değişir.

• STEP 1 (NEJM 2021): Diyabeti olmayan 1.961 yetişkinde 68 haftada ortalama kilo kaybı %14,9 oldu; plasebo grubunda %2,4. Katılımcıların %50,5'i kilosunun en az %15'ini verdi.
• SELECT (NEJM 2023): Kalp-damar hastalığı olan, diyabeti olmayan 17.604 kişide kalp-damar ölümü, kalp krizi veya inme %6,5'e karşı %8,0 görüldü. Bu, yaklaşık %20'lik göreli azalmadır.
• Yüksek doz: FDA, 19 Mart 2026'da haftalık 7,2 mg'lık Wegovy HD'yi onayladı. Türkiye KÜB'ünde haftalık doz 2,4 mg ile sınırlıdır.

Ozempic nasıl kullanılır, aç mı tok mu?

Etiket bilgisine göre Ozempic ve Wegovy haftada bir kez, günün herhangi bir saatinde, aç veya tok uygulanabilir. İğne karın, uyluk ya da üst kolda deri altına yapılır. Uygulama günü değişecekse iki doz arasında en az 3 gün olmalıdır.

Doz kademeli artırılır. Wegovy 0,25 mg ile başlar, doz 4 haftada bir yükseltilir ve 16 haftanın sonunda 2,4 mg idame dozuna ulaşılır. Ozempic'te de başlangıç dozu 0,25 mg'dır; size uygun doz, hekiminizin yazdığı dozdur.

Unutulan Wegovy dozu 5 gün içinde yapılır. 5 gün geçtiyse doz atlanır ve olağan güne dönülür.

Wegovy tablet nedir, Türkiye'de var mı?

Wegovy tablet, semaglutidin kilo yönetimi için ağızdan alınan formudur. FDA, günde bir kez alınan 25 mg tableti 22 Aralık 2025'te onayladı. 64 haftalık OASIS 4 çalışmasında tedaviye uyan katılımcılarda ortalama kilo kaybı %16,6 oldu.

TİTCK'nin 2 Ekim 2026 listesinde Wegovy yalnız kalem olarak yer alıyor. Türkiye'deki semaglutid tableti, tip 2 diyabet için ruhsatlı Rybelsus'tur.

Semaglutid zararları: uzun vadede ne bilinmiyor?

Bilinen bir sorun, bırakınca kilonun geri gelmesidir. STEP 1 uzatmasında tedavi kesildikten bir yıl sonra verilen kilonun yaklaşık üçte ikisi geri alındı. Kan basıncı ve kan yağlarındaki iyileşmeler de çoğunlukla başlangıca döndü.

Yanıtı net olmayan sorular:

• On yılı aşan kesintisiz kullanımın güvenliği.
• Verilen kilonun ne kadarının kas olduğu ve bunun yaşlılardaki sonucu.
• Normal kilodaki kişilerde kozmetik kullanımın yarar-zarar dengesi (ruhsat kapsamı dışında).

Ozempic yan etkileri ne zaman geçer?

Mide-bağırsak yan etkileri en sık doz artırma döneminde görülür ve çoğu hafif ya da orta şiddettedir. Wegovy KÜB'üne göre 68 haftalık çalışmalarda ortalama süre bulantıda 8, kusmada 2, ishalde 3, kabızlıkta 47 gündü. Bu şikâyetler yüzünden tedaviyi bırakanlar %4,3'tü.

Ayrıntılı zaman çizelgesi zayıflama iğnesi yan etkileri rehberinde.

• Bulantı %43,9 (plasebo %16,1), ishal %29,7 (%15,9), kusma %24,5 (%6,3), kabızlık %24,2 (%11,1).
• Safra kesesi taşı %1,6 (plasebo %1,1). Doğrulanmış akut pankreatit %0,2 (plasebo %0,1'in altında); şiddetli karın ağrısında ilaç kesilir ve hekime başvurulur.
• Saç dökülmesi %2,5 (plasebo %1); daha fazla kilo verenlerde daha sık bildirildi.
• Göz: NAION adlı görme siniri hasarı çok seyrek bir yan etkidir. Ani görme kaybında hemen hekime başvurulur.
• Tip 2 diyabette retinopatisi olanlarda göz bulguları izlenmelidir.
• Ameliyat ya da derin sedasyon öncesi ilacı kullandığınızı söyleyin; aspirasyon vakaları bildirildi.

Kimler dikkat etmeli?

• Kendisinde veya ailesinde medüller tiroid kanseri ya da MEN 2 sendromu olanlar (KÜB'e göre kontrendike)
• Gebeler; Wegovy planlı gebelikten en az 2 ay önce kesilir
• Emziren kadınlar
• 18 yaş altı (Türkiye KÜB'ünde Wegovy için güvenlilik belirlenmemiş)
• Pankreatit öyküsü olanlar (dikkatli kullanım)
• Şiddetli böbrek veya karaciğer yetmezliği olanlar (önerilmez)
• Başka bir semaglutid ya da GLP-1 ilacı kullananlar (birlikte kullanılmaz)

Doping (WADA): WADA 2026 Yasaklı Listesi'nde yok. Semaglutid belirteçleri WADA 2026 İzleme Programı'nda; yarışma içi ve dışı izleniyor ama yasak değil.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. Wilding JPH ve ark. NEJM 2021 (STEP 1)
2. Wilding JPH ve ark. Diabetes Obes Metab 2022 (STEP 1 uzatma)
3. Lincoff AM ve ark. NEJM 2023 (SELECT)
4. TİTCK, Wegovy 0,25 mg Kısa Ürün Bilgisi (onay 05.04.2026)
5. TİTCK, Ozempic 0,25 mg Kısa Ürün Bilgisi (onay 10.01.2026)
6. Novo Nordisk, Wegovy tabletin ABD onayı (22 Aralık 2025)
7. FDA, 7,2 mg Wegovy HD onayı (19 Mart 2026)
8. EMA PRAC, semaglutid ve NAION (6 Haziran 2025)
9. DSÖ, sahte semaglutid uyarısı (20 Haziran 2024)
10. WADA 2026 İzleme Programı